muhasebe

Duran Varlıklar ve Hesapları

Duran Varlıklar: Satılmak amacıyla alınmayan, faaliyet dönemi içinde birden fazla dönem kullanılabilen ve sağladığı yarar birden fazla döneme yayılan varlıklardır. Duran varlıklar grubundaki hesap kodalarının hepsi 2 ile başlamaktadır.

22-Ticari Alacaklar: Bir yıldan daha uzun vadeli senetli ve senetsiz alacaklar bu hesap grubunda yer alır. Ticari alacaklar hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

220 Alıcılar Hesabı
221 Alacak Senetleri Hesabı
222 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı (-)
224 Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri Hesabı (-)
226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı
229 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)

23-Diğer Alacaklar: İşletmenin ticari olmayan işlemleri sonucu ortaya çıkan ve bir yıldan uzun vadeli alacakların oluşturduğu hesap grubudur. Diğer alacaklar hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

231 Ortaklardan Alacaklar Hesabı
232 İştiraklerden Alacaklar Hesabı
233 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar Hesabı
235 Personelden Alacaklar Hesabı
236 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı
237 Diğer Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı (-)
239 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı Hesabı (-)

24-Mali Duran Varlıklar: Uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklar nedeniyle elde tutulan ya da bir yıllık süre içinde paraya dönüşmeyecek menkul kıymetler bu grupta izlenir. Mali duran varlıklar hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

240 Bağlı Menkul Kıymetler Hesabı
241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
242 İştirakler Hesabı
243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri Hesabı (-)
244 İştiraklere Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
245 Bağlı Ortaklıklar Hesabı
246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri Hesabı (-)
247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
249 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı Hesabı (-)

25-Maddi Duran Varlıklar: İşletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini kullanma süresi bir yıldan fazla olan varlıklar bu hesap grubunda izlenir. Bir varlığın maddi duran varlık olması için bazı şartları taşıması gerekir.
- Maddi bir yapıda olmalıdır.
- İşletmeye ait ve işletme faaliyetlerinde kullanmak için alınmış olmalıdır.
- Kullanımı boyunca satışı düşünülmemelidir.
- Kullanım ömrü bir yıldan fazla olmalıdır.

250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı
252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
259 Verilen Sipariş Avansları Hesabı

26-Maddi Olmayan Duran Varlıklar: Fiziksel bir varlığı olmayan, işletmenin yararlandığı kullanımı sonucu gelirlerde artış meydana getiren şerefiye, haklar ve özel maliyetler bu hesap grubunda izlenir. Bu varlıklar ya bir bedel karşılığı elde edilir ya da işletme çalışmaları sonucu ortaya çıkar. Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

260 Haklar Hesabı
261 Şerefiye Hesabı
262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri Hesabı
263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı
264 Özel Maliyetler Hesabı
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
269 Verilen Avanslar Hesabı

27-Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar: Belli bir rezervin kullanılması için yapılan ve rezervin tükenmesi ile değerini yitirecek olan giderler bu hesap grubunda izlenir. Örneğin bir maden çıkarmak için birçok arama, hazırlık ve geliştirme faaliyeti yapılır. Ancak yapılan harcamaların yararı oradan çıkarılacak maden miktarı ile sınırlıdır. Bu nedenle bu tür harcamalar özel tükenmeye tabidir. Özel tükenmeye tabi varlıklar hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

271 Arama Giderleri
272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri
277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
278 Birikmiş Tükenme Payları (-)
279 Verilen Avanslar

28-Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları: İçinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek yıllara ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup kesin borç kaydı ya da tahsili sonraki yıllarda yapılacak gelirler bu grupta yer alır. Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları hesap grubunda aşağıdaki hesaplar yer alır:

280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı
281 Gelir Tahakkukları Hesabı

29-Diğer Duran Varlıklar: Buraya kadar incelenen duran varlıkların kapsamına girmeyen diğer duran varlıklar bu hesap grubunda incelenir. Bu grupta yer alan hesaplar şunlardır:

291 Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV Hesabı
292 Diğer KDV Hesabı
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı
295 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı
297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
298 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı