muhasebe

Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı, işçinin çeşitli sebeplerle işyerinden ayrılırken işveren tarafından iş kanunu gereğince işçiye vermiş olduğu bir tazminat şeklidir. İşçinin kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Kıdem Tazminatının Hesaplanması: Kıdem tazminatının hesabında, işçinin iş yerinde son aldığı giydirilmiş brüt ücret dikkate alınır. Giydirilmiş brüt ücret, çıplak ücret, ücret benzeri sürekli yapılan ödemeler, toplu iş sözleşmesi zam farkları ve sosyal yardımlardan (yemek, yolluk vs.) den oluşur.

Yaklaşık her yıl bir bürüt maaş kadar kıdem tazminatı kazanılıyor. Tam yıldan arta kalan, yıl küsurları (ay ve günler) için günlük ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanır. Kıdem tazminatından %0.759 (binde 7,59) damga vergisinin dışında herhangi bir yasal kesinti yapılmaz.

Örneğin son 30 günlük brüt maaşı 2.200 TL olan ve 10 yıl çalışan bir işçiye:
10 yıl x 2.200 brüt maaş = 22.000 TL Brüt Kıdem Tazminatı
Damga vergisi: 22.000 x %0.66 = 167 TL,
22.000 - 167 = 21.833 TL Net Kıdem Tazminatı ödenir.

Kıdem Tazminatı Tavanı: Kıdem tazminatında hesaplanabilecek bir maaşın tavanı vardır. Bu tavan her sene devlet tarafından belirlenir. 2015 yılı için kıdem tazminatı tavanı 3.828,37 TL dir. Yani maaş bu tutardan yüksek olsa bile, bu kadardan hesaplanır.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları: Kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Kıdem tazminatının söz konusu olabilmesi için tam bir yılın dolması gereklidir. Kıdem yılı 365 gün kabul edilir. Kıdem tazminatının hesabında bir güne isabet eden miktar bulunurken bu süre dikkate alınır. Kıdem tazminatında en önemli konu çalışma süreleridir. Çalışma sürelerinin yanında işçiye sağlanan sosyal haklar da kıdem tazminatı hesabında önemli rol oynar. Ancak sosyal hakların süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Aynı işverene bağlı olarak birden fazla işyerinde çalışan işçinin hizmetleri birleştirilir. Kıdem tazminatı karşısında, iş yerinin devri yapılsa bile eski işveren ve yeni işveren birlikte sorumludurlar. İş Kanunu’nun aşağıda belirtilen 14. maddesindeki nedenlerden dolayı işçiye kıdem tazminatı ödenir.